Ποτέ ξανά κίτρινα δόντια

Κυριακή, 5 Οκτωβρίου 2008

ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΕΠΕΤΕΙΟΛΟΓΙΟΝ

1 Οκτωβρίου
+ Β' Λουκά
Ανανίου απ., Ρωμανού Μελωδού, Ιωάννου Κουκουζέλη

331 π.Χ. Ο Μέγας Αλέξανδρος νικά στα Γαυγάμηλα τον βασιλέα
των Περσών Δαρείο. Με την αποφασιστική αυτή νίκη ο περσικός
στρατός διαλύεται, ο Δαρείος τρέπεται εις φυγήν και αρχικά
σώζεται, αλλά αργότερα δολοφονείται από τον σατράπη Βήσσο,
και οι περισσότεροι σατράπες αναγνωρίζουν τον Αλέξανδρο ως
νόμιμο βασιλέα τους.

820 Πεθαίνει ο Αυτοκράτωρ Μιχαήλ Β'. Τον διαδέχεται ο υιός του
Θεόφιλος, ο οποίος ήταν και ο τελευταίος εικονομάχος
αυτοκράτωρ.

1819 Υπογραφή συμφωνίας μεταξύ των αρχηγών των μεγάλων οικογενειών
της Μάνης που ανήκαν στην Φιλική Εταιρεία εν όψει του Αγώνος.

1822 Σφαγές από τους τούρκους στο Παλαιόκαστρο της Κρήτης.

1861 Κυκλοφορία των πρώτων ελληνικών γραμματοσήμων με παράσταση της
κεφαλής του Ερμού.

1941 Οι βούλγαροι εκτελούν 130 Έλληνες από την Κορμίτσα Σερρών.

1943 Οι γερμανοί εκτελούν Έλληνες πατριώτες στον Βόλο.
---------------
2 Οκτωβρίου
+ Κυπριανού ιερ., Ιουστίνης μ., Θεοφίλου ομ., Θεοδώρου Γαβρά στργ.,
Γεωργίου νεομ.

1540 Υπογράφεται με γαλλική μεσολάβηση συνθήκη ειρήνης, η οποία
τερματίζει τον τρίτο βενετο-τουρκικό πόλεμο.

1794 Οι τούρκοι αποκεφαλίζουν στην Ηλιούπολη τον νεομάρτυρα Γεώργιο
από την Φιλαδέλφεια.

1823 Αποτυχημένη επίθεση τουρκαλβανών κατά του Αιτωλικού.

1828 Το Γαλλικό Εκστρατευτικό Σώμα εκδιώκει τα τελευταία
τουρκοαιγυπτιακά στρατεύματα του Ιμπραήμ από την Πελοπόννησο.

1916 Στην Βόρειο Ήπειρο οι ιταλοί καταλαμβάνουν τους Αγίους
Σαράντα, το Δέλβινο, το Αργυρόκαστρο, το Παλαιόκαστρο και το
Σουμπάσι.
---------------
3 Οκτωβρίου
+ Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, Ρουστικου, Ελευθερίου, Δαμάριδος των Αθηναίων
(Εορτή της πόλεως των Αθηνών)

1675 700 Μανιάτες αναχωρούν και εγκαθίστανται στην Κορσική.
Αργότερα ακολουθούν και άλλοι. Από τότε, το Ελληνικό στοιχείο
έπαιξε αημαντικό ρόλο στην ιστορία του νησιού, επηρεάζοντας
μέχρι και τον Μέγα Ναπολέοντα.

1821 Ο Ομέρ Βρυώνης καταλαμβάνει και πυρπολεί την Ισσό Βοιωτίας
και την Μονή Αγίου Μελετίου, την οποία υπεράσπιζαν 60 άνδρες,
υπό τον Καρίγιαννη.

1822 Νικηφόρος μάχη στον Αποκόρωνα Χανίων.

1878 Υπογράφεται η Συνθήκη της Χαλέπας μεταξύ Κρητών επαναστατών
και τούρκων, με την οποία οι Κρήτες αποκτούν τα πρώτα επίσημα
προνόμια αυτοδιοικήσεως. Ένα σημαντικό βήμα για την Ένωση έχει
πλέον συντελεσθεί.

1922 Σφαγές Ελλήνων από τούρκους στην Μαγνησία της Ιωνίας. Στην
Αδριανούπολη οι Έλληνες κάτοικοι τελούν την τελευταία
λειτουργία, καθώς υποχρεώνονται να εκκενώσουν την Ανατολική
Θράκη.

1943 Οι γερμανοί εκτελούν 82 Έλληνες στην Ήπειρο.

1955 Φθάνει στην Κύπρο ο βρετανός στρατάρχης Χάρντινγκ και
αναλαμβάνει τα καθήκοντά του ως κυβερνήτης. Ο Χάρντινγκ έμεινε
στην ιστορία ως ο σκληρότερος κυβερνήτης.

1958 Οι βρετανοί σκοτώνουν αμάχους Κυπρίους σε επιδρομή στην
Αμμόχωστο.
---------------
4 Οκτωβρίου
+ Ιεροθέου Α' επ. Αθηνών, Δομνίνης, Βερίνης, Προσδόκης μ., Αμμούν οσ.

1511 Επιτρέπεται στους Μανιάτες που υπηρετούν στον βενετικό στρατό
να έχουν την δική τους εκκλησία.

1908 Δολοφονείται από τους Νεότουρκους μέσα στο χωριό του, μετά
την λήξη του Μακεδονικού Αγώνος και την παροχή αμνηστίας, ο
οπλαρχηγός Παύλος Ροκοβίτης. Την δολοφονία αυτή ακολουθούν οι
δολοφονίες του Πέτρου Περδίκα στην Σιάτιστα, του Γκόνου Γιώτα
στα Γιαννιτσά, του Γεωργίου Καραϊσκάκη στην Στρώμνιτσα και
άλλων. Με αυτές οι Νεότουρκοι απέβλεπαν στην εξόντωση όλων των
σημαντικών στελεχών και οπλαρχηγών του Μακεδονικού Αγώνος.

1916 Οι ιταλοί καταλαμβάνουν το Λεσκοβίκι και ολοκληρώνουν την
κατοχή της Βορείας Ηπείρου, από την οποία είχε αποχωρήσει ο
Ελληνικός Στρατός. Οι ιταλοί καταργούν κάθε Ελληνική πολιτική,
εκπαιδευτική και εκκλησιαστική αρχή, προσπαθώντας να
αλλοιώσουν τον εθνολογικό χαρακτήρα της περιοχής.
1919 Απελευθέρωση της Ξάνθης από τον Ελληνικό Στρατό (ΙΧ Μεραρχία).

1944 Η ιταλική Φρουρά της Σάμου, δυνάμεως 1.000 ανδρών, παραδίδεται
στον Διοικητή του Ιερού Λόχου Σχη Χριστόδουλο Τσιγάντε.
---------------
5 Οκτωβρίου
Χαριτίνης μ., Ερμογένους θαυμ., Μεθοδίου εν Κιμώλω οσ. Ιωάννου Ευχαιτών

1821 Η αγγλική διοίκηση επιβάλλει στρατιωτικό νόμο σε όλες τις
νήσους του Ιονίου.

1912 (π. ημ.) Η Ελλάς κηρύσσει τον πόλεμο κατά της τουρκίας και
ο Ελληνικός Στρατός διέρχεται την ελληνοτουρκική μεθόριο
στην Θεσσαλία.
Στην Ήπειρο, παρά την αρχικώς αμυντική αποστολή που είχε ο
Στρατός, αποφασίζεται η απώθηση των τούρκων πέρα από την
γραμμή του Αράχθου και η κατάληψη της ισχυρότερης αμυντικής
τοποθεσίας του Γριμπόβου.
Σώματα προσκόπων με επικεφαλής αξιωματικούς του στρατού
αποβιβάζονται στην Χαλκιδική στον όρμο της Ιερισσού και
αρχίζουν να προχωρούν προς το εσωτερικό, εκδιώκοντας τις
μικρές τουρκικές φρουρές και εγκαθιστώντας Ελληνικές Αρχές.

1944 Ένοπλα τμήματα Καρπαθίων, με την συνδρομή ολόκληρου του λαού
του νησιού, υποχρεώνουν τις γερμανικές και ιταλικές δυνάμεις σε
παράδοση. Οι παραδοθέντες μεταφέρονται στην Αίγυπτο και στο νησί
εγκαθίστανται αγγλικές και Ελληνικές Αρχές.

1951 Το Τάγμα του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος Κορέας, μετά από
3ήμερη σφοδρή επίθεση, καταλαμβάνει το ύψωμα 313 (Σκοτς) κοντά
στον ποταμό Ιμτζίν. Πρόκειται για την πλέον αιματηρή επιχείρησή
του (πεσόντες 28, τραυματίες 87).

---
"[...] Υπάρχουν στιγμαί εις την ζωήν του ανθρώπου, κατά τας οποίας
μετανοούν διά το στάδιον το οποίον ηκολούθησαν και εις το οποίον
επεδόθησαν` πρέπει δε να ομολογήσω ότι την στιγμήν αυτήν ευρίσκομαι
και εγώ εις τοιαύτην κατάστασιν.
Μετανοώ διότι εις τοιαύτην στιγμήν το στάδιόν μου με έφερε να είμαι
ο αρχηγός της Πολιτείας αντί να είμαι εις εξ υμών, ο,τιδήποτε` είτε
αξιωματικός είτε υπαξιωματικός ή και ναύτης απλούς ακόμη.
Ναι, σας βεβαιώ ότι ζηλεύω όλων σας την θέσιν, και των απλών ακόμη
ναυτών, διότι εις σας όλους εμπιστεύεται σήμερον με πάσαν αισιοδοξίαν
η Πατρίς τας τύχας αυτής.
Κατερχόμεθα εις τον αγώνα πλήρεις εμπιστοσύνης κατά ξηράν, ως εκ
των συμμαχιών μας, αλλά και με την ιδίαν πεποίθησιν κατά θάλασσαν, της
οποίας τον αγώνα η συμμαχία εμπιστεύεται εις ημάς. Είμεθα οι πάντες
πλήρεις αισιοδοξίας, όχι μόνον διά το άριστον υλικόν, αλλά, προ παντός,
διά το γενναίον φρόνημα όλων υμών.
Η Πατρίς αξιοί από υμάς όχι απλώς ν' αποθάνετε υπέρ αυτής. Αυτό θα
ήτο το ολιγώτερον` αξιοί να νικήσετε` και διά τούτο έκαστος εξ υμών,
και θνήσκων ακόμη, μίαν σκέψιν πρέπει να έχη: πώς να εντείνη τας
δυνάμεις του μέχρι της τελευταίας του πνοής όπως οι εναπομείνοντες
νικήσωσι.
Και θα νικήσετε. Είμαι υπερβέβαιος."

(Λόγος του πρωθυπουργού Ελ. Βενιζέλου προς τους άνδρες του θωρηκτού
"Αβέρωφ", πρωί της 5ης Οκτ. 1912, μετά την δέηση υπέρ της νίκης που
έλαβε χώρα στο κατάστρωμα του πλοίου.)
---
---------------
6 Οκτωβρίου
+ Θωμά απ., Ερωτηίδος μ., Μακαρίου νεομ., Ιλαρίωνος Νέου

1590 Οι τούρκοι αποκεφαλίζουν τον νεομάρτυρα Μακάριο στην Προύσα.

1825 Ο οπλαρχηγός Αθαν. Σκουρτανιώτης και 45 παλικάρια που είχαν
οχυρωθεί σε εκκλησία στο Μαυρομάτι Θηβών αποκρούουν επιθέσεις
των τούρκων. Τελικά η εκκλησία πυρπολείται μαζί με τους
Έλληνες υπερασπιστές της.

1826 Επίθεση τουρκαλβανών στην Ακρόπολη. Ο Μακρυγιάννης τους τρέπει
εις φυγήν.

1907 Τα ανταρτικά σώματα των Οπλαρχηγών Παπαβιέρου και Κατσίγαρη
προσβάλλουν το χωριό Παπαδιά Μοριχόβου, πυρπολούν 12 σπίτια
και επιφέρουν σοβαρές απώλειες στους εκεί καταυλιζόμενους
κομιτατζήδες.

1912 Ο Ελληνικός Στρατός Θεσσαλίας, μετά από αγώνα με τις
προωθημένες τουρκικές δυνάμεις, απελευθερώνει την Ελασσόνα
και την Δεσκάτη.
Ο Ελληνικός Στρατός Ηπείρου, υπό τον Αντιστράτηγο Κωνσταντίνο
Σαπουντζάκη, διέρχεται τον Άραχθο και καταλαμβάνει την
τοποθεσία Γριμπόβου, όπου εγκαθίσταται αμυντικώς.

1941 Οι βούλγαροι εκτελούν Έλληνες κατοίκους της Δράμας.
---------------
7 Οκτωβρίου
+ Σεργίου και Βάκχου μεγαλ., Πολυχρονίου ιερομ., Ιουλιανού Κρητός ερημίτου.

1608 Επανάσταση των Κυπρίων κατά των τούρκων.

1571 Ναυμαχία της Ναυπάκτου. Οι ηνωμένες χριστιανικές δυνάμεις
Ενετών, Ισπανών και Ελλήνων κατατροπώνουν τον τουρκικό στόλο.

1820 Η Φιλική Εταιρεία, σε σύσκεψη στο Ισμαήλιο της Βεσσαραβίας
και με πρωτοβουλία του Παπαφλέσσα, αποφασίζει να επισπευσθεί
η έναρξη της Επαναστάσεως και η κάθοδος του Αλεξάνδρου
Υψηλάντη στην Πελοπόννησο.

1833 Καθιέρωση της δραχμής ως εθνικού νομίσματος.

1824 Δύναμη από 4.000 τούρκους συγκρούεται με 300 Έλληνες στο
Πολύδροσο Φωκίδος. Αφού ενισχύθηκαν από την Άμφισσα, οι
Έλληνες αντεπιτίθονται και τρέπουν τους τούρκους σε
άτακτη φυγή με 300 νεκρούς και πολλούς αιχμαλώτους.

1918 Το Α' Σώμα Στρατού απελευθερώνει την Δράμα.
---------------
8 Οκτωβρίου
Πελαγίας οσ., Πελαγίας παρθεν., Ταϊσίας μ., Ιγνατίου νεομ.,
Σώζοντος Μυρίνης Λήμνου

1912 Μικρό άγημα του Ελληνικού Στόλου, υπό τον Τχη Ιουλιανό Κονταράτο,
απελευθερώνει την νήσο Λήμνο και υψώνει την Ελληνική Σημαία.
Έτσι εξασφαλίζεται ο σπουδαιότατος λιμήν του Μούδρου, ο οποίος
χρησιμοποιήθηκε ως ναυτική βάση σε όλη την διάρκεια του πολέμου.

1827 (π. ημ.) Ναυμαχία Ναυαρίνου. [Βλ. ν. ημ. 20 Οκτ.]

1918 Ο Ελληνικός στρατός ανακαταλαμβάνει την Καβάλα από τους
βουλγάρους.
---------------
9 Οκτωβρίου
+ Ιακώβου Αλφαίου, Αβραάμ Πατρ. και Λωτ, Ανδρονίκου και Αθανασίας οσ.

1823 Δεκατρία τουρκικά πλοία αποτυγχάνουν να ενεργήσουν απόβαση στον
λιμένα της Σκιάθου, τον οποίο υπερασπίζονται 400 νησιώτες.

1826 Το Ελληνικό πλοίο "Λεωνίδας", υπό τον Δημ. Λάμπρο, με σφοδρά
πυρά του αποτρέπει την απόβαση τουρκικών αγημάτων στον λιμένα
Κιτριών Μεσσηνίας.


325 πΧ: Ο Νέαρχος καταπλέει στην Σαγγάδα
των Ινδιών και την μετονομάζει σε Λιμένα
Αλεξάνδρου.
1480: Εκδίωξη των Τούρκων από τα φρούρια
της Μάνης και έπαρση της Βυζαντινής σημαίας
με τον δικέφαλο αετό.
1823: Τουρκικός στόλος από 13 πλοία επιχειρεί 4
φορές αποβίβαση στο λιμάνι της Σκιάθου,
αλλά η αντίσταση 400 Ελλήνων υπερασπιστών τον
αναγκάζει να αποχωρήσει. Νεκροί: 5 Έλληνες και
17 Τούρκοι.
1826: 4 τουρκικά πλοία, που καλύπτονται από
την αγγλική σημαία εμφανίζονται στο λιμάνι
Κιτριών Μεσσηνίας με πρόθεση να αποβιβάσουν
αγήματα. Αφού όμως δέχτηκαν σφοδρά πυρά από
την ακτή και από το ελληνικό πλοίο
"Λεωνίδας" υπό τον Δημ.Λάμπρο, αποσύρθηκαν
με σοβαρές απώλειες.
1912: Διεξάγεται η νικηφόρα για τον ελληνικό
στρατό μάχη του Σαρανταπόρου, του οποίου η
κατάληψη άνοιξε τον δρόμο για την
απελευθέρωση της υπόδουλης Μακεδονίας.
---------------
10 Οκτωβρίου
Ευλαμπίου και Ευλαμπίας, Θεοφίλου οσ.,
Διονυσίου Σκυλοσόφου Λαρίσης ιερομ.

1862 Μετά από ψήφισμα καταργείται η βασιλεία και οι Βασιλείς Όθων
και Αμαλία αναχωρούν στο εξωτερικό.

1912 Ο Ελληνικός Στρατός Θεσσαλίας, μετά από 2ήμερη σκληρή
μάχη καταλαμβάνει την οχυρή τοποθεσία του Σαρανταπόρου και
απελευθερώνει τα Σέρβια. Έτσι ανοίγει ο δρόμος για την
απελευθέρωση της Μακεδονίας.


1823: Αποχώρηση του Ιμπραήμ από την
Πελοπόννησο.
1828: Νίκη του στρατού μας υπό τους
Ι.Στράτο και Κ.Τζαβέλλα κατά των Τούρκων
στην Τέρνοβα Ευρυτανίας.
1912: Η 4η μεραρχία προελαύνει και
απελευθερώνει τα Σέρβια της Δυτικής
Μακεδονίας.
1914: Νικηφόρα μάχη των Βορειοηπειρωτών
αυτονομιστών κατά των Αλβανών σε Τοσκάνι
και Βελουκάσι.
---------------
11 Οκτωβρίου
Φιλίππου εκ των 7 διακ., Θεοφάνους Γραπτού, Ευθυμίου Σάρδεων.

1912 Ο Ελληνικός Στρατός απελευθερώνει την Κοζάνη από τους τούρκους.

1922 (ν. ημ.) Υπογράφεται στα Μουδανιά Μ. Ασίας σύμβαση ανακωχής
μεταξύ αγγλίας-γαλλίας και ιταλίας αφενός και τουρκίας αφετέρου,
με την οποία τερματίζεται η εμπόλεμος κατάσταση μεταξύ Ελλάδος
και τουρκίας.


787: Η 7η Οικουμενική Σύνοδος στην Νίκαια
καταδικάζει τους εικονομάχους και τους
εικονολάτρες, διατυπώνοντας το δόγμα ότι η
λατρεία ανήκει μόνο στον Θεό και στις
εικόνες προσφέρεται απλή τιμητική προσκύνηση.
1822: Μετά από απόφαση του βουλευτικού ο
Μάρκος Μπότσαρης ονομάζεται στρατηγός της
Δυτικής Ελλάδος. Οι κάτοικοι της Μυκόνου
διώχνουν Αλγερινούς επιδρομείς. Υποκύπτει στα
τραύματά του στο Μεσολόγγι ο φιλέλληνας
Κάρολος Αλβέρτος Νόρμαν.
1862: Ο βασιλιάς Όθωνας εκθρονίζεται.
1912: Ο ελληνικός στρατός απελευθερώνει την
Κοζάνη από τους Τούρκους. Νικηφόρες μάχες
στην Βέροια, στο Γρίμποβο και στα Πέντε
Πηγάδια Ηπείρου.
1922: Υπογράφεται στα Μουδανιά Μικράς Ασίας
σύμβαση ανακωχής μεταξύ Αγγλίας, Γαλλίας,
Ιταλίας αφ' ενός και Τουρκίας αφ' ετέρου
με την οποία τερματίζεται η εμπόλεμη
κατάσταση μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας.
1944: Η Βουλγαρία συνθηκολογεί.
---------------
12 Οκτωβρίου
+ Συμεών Νέου Θεολόγου, Πρόβου, Ταράχου, Ανδρονίκου μ.

1826 Ο Νικόλαος Κριεζώτης κατορθώνει να εισέλθει με 450 πολεμιστές
στην Ακρόπολη, την οποία πολιορκούσε ο Κιουταχής.

1912 Ο Ελληνικός Στρατός Ηπείρου απελευθερώνει την Φιλιππιάδα από
τους τούρκους.

1944 Αρχίζει η αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων από την Αθήνα και
η είσοδος σ' αυτή των πρώτων Ελληνικών και συμμαχικών τμημάτων.


1826: Ο Νικόλαος Κριεζιώτης επικεφαλής 450 ανδρών
πετυχαίνει χωρίς απώλειες να μπει στην
Ακρόπολη των Αθηνών για να ενισχύσει την
φρουρά που πολιορκούσε ο Κιουταχής.
1866: Μάχη στο Βαφέ Αποκορώνου και ήττα των
Κρητών επαναστατών.
1908: Η Κρητική Συνέλευση κηρύσσει την Ένωση
με την Ελλάδα.
1912: Ο ελληνικός στρατός απελευθερώνει την
Φιλιππιάδα από τους Τούρκους.
1944: Αρχίζει η αποχώρηση των γερμανικών
δυνάμεων από την Αθήνα και η είσοδος σε
αυτή των πρώτων ελληνικών και συμμαχικών
τμημάτων.
---------------
13 Οκτωβρίου
Κάρπου, Παπύλου, Αγαθοδώρου, Αγαθονίκης μ., Νικήτα ομολ., Χρυσής νεομ.

1904 Ο Μακεδονομάχος Παύλος Μελάς (Μίκης Ζέζας) κυκλώνεται από
τουρκικό απόσπασμα στο χωριό Στάτιστα (Μελάς) και τραυματίζεται
θανάσιμα.
Η θυσία του νεαρού αυτού αξιωματικού απετέλεσε έκτοτε
σύμβολο του αγώνος για την σωτηρία της Μακεδονίας.

---
Η είδηση του θανάτου του Παύλου Μελά έπεσε σαν κεραυνός στην
Αθήνα. Διακόπηκε κάθε εργασία, οι άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους και
στις πλατείες, οι καμπάνες χτυπούσαν πένθιμα.
Ως τότε, οι Ελληνικές κυβερνήσεις, με ζωντανές τις μνήμες του 1897
και με δεδομένη την αδυναμία γενικευμένης αντιπαραθέσεως με την οθωμ.
αυτ., εδίσταζαν, δικαιολογημένα εν μέρει, να αναμιχθούν αποφασιστικά.
(Τότε βγήκε ο γνωστός όρος "πολιτική της αψόγου στάσεως".) Τώρα όμως
συγκλονίζεται ολόκληρος ο Ελληνισμός. Έγραφε ο Ίων Δραγούμης, με
γλώσσα πικρή, εκφράζοντας και την αγανάκτησή του για την κωλλυσιεργία:
"Και οι Έλληνες ξύπνησαν. Γιατί ξύπνησαν τώρα μόνο; Επειδή είναι
τυφλοί και μικροί. Σπίθες κοντές είναι οι στιγμές που ξυπνούν και
νιώθουν τη μετριότητα που βαραίνει πάνω τους. Τέτοια μια σπίθα τούς
άναψε ο Παύλος Μελάς. Όσοι συνηθίζουν να συλλογίζονται, ας στοχασθούν
πόσο μεγαλύτερος από τους άλλους Έλληνες έπρεπε να είναι ο Παύλος
Μελάς, για να καταφέρη να τους ανάψη. Και με τη σπίθα που άναψε στον
καθένα, πολλοί ήταν τυφλοί ως τον είδαν. Έτριψαν τα μάτια τους κάπως
ξιπασμένοι και είπαν μέσα τους γιατί ντρέπουνταν να το διαλαλήσουν:
Ώστε υπάρχει Μακεδονία, αφού πήγε ο Παύλος Μελάς και σκοτώθηκε
γι' αυτή! Και άλλοι εσυμπαίραναν: Ώστε βρίσκονται ακόμα, μετά το 1897,
αξιωματικοί στο στρατό και ζωή στο Έθνος! Λοιπόν, Ζήτω το Έθνος!"
Οι συνειδήσεις όμως έχουν ξυπνήσει` και τίποτε δεν μπορεί πια να
σταματήσει τον αφυπνισμένο γίγαντα.
Ποιος νέος Παύλος Μελάς θα βρεθεί σήμερα να μάς ξυπνήσει από τον
εθνικό μας λήθαργο;

Φ.Μ.
---


1866: Ο συνταγματάρχης Π.Κορωναίος κατατροπώνει
τους Τούρκους στον 'Αγιο Μύρωνα και τους
εκδιώκει από την επαρχία Μαλεβυζίου Κρήτης.
1904: Ο γενικός αρχηγός των ανταρτικών σωμάτων
της Δυτικής Μακεδονίας ανθυπολοχαγός Παύλος
Μελάς (ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας) μετά από
βουλγαρική προδοσία κυκλώνεται από τουρκικό
απόσπασμα στην Στάτιστα Κορεστίων. Μετά από
σκληρή μάχη τραυματίζεται σοβαρά και πεθαίνει,
ενώ 7 από τους άνδρες του συλλαμβάνονται
αιχμάλωτοι. Η θυσία του νεαρού αυτού
αξιωματικού αποτελεί από τότε σύμβολο του
αγώνα για την σωτηρία της Μακεδονίας.
---------------
14 Οκτωβρίου
Ναζαρίου, Γερβασίου μ., Κοσμά Μελωδού, Ιγνατίου Μηθύμνης

1904 Πυρπολείται μέσα στο σπίτι της, μαζί με 5 άλλους συμπολεμιστές
της, η δασκάλα του χωριού Γκρήτσιστα της Γευγελής Αικατερίνη
Χατζηγεωργίου.

1912 Τα Ελληνικά στρατεύματα μετά από αγώνα διανοίγουν την διάβαση
του Βερμίου και κατευθύνονται προς την Βέροια.

1914 Ο Ελληνικός Στρατός εισέρχεται και πάλι στην Βόρειο Ήπειρο, με
εντολή των Δυνάμεων της Τριπλής Συνεννοήσεως (Entente) για την
τήρηση της τάξεως στην περιοχή, εξ αιτίας της χαώδους καταστάσεως
που επικρατούσε στην Αλβανία.

1944 Αποβιβάζονται τα πρώτα τμήματα του Ελληνικού Στρατού (Ιερός
Λόχος) στον Πειραιά.


1828: Μάχη στην Λομποτινά Ναυπάκτου και νίκη
των Ελλήνων.
1904: Η δασκάλα του χωριού Γκρίτσιστα Γευγελής
Αικατερίνη Χατζηγεωργίου χωρίς να υπακούσει
στις απειλές των Βουλγάρων να απομακρυνθεί
από την θέση της, από την οποία κρατούσε
άσβηστη την φλόγα της ελληνικής συνείδησης
των κατοίκων, μάχεται μαζί με 5 άλλους
Έλληνες αγωνιστές κατά των κομιτατζήδων μέσα
από το σπίτι της. Μετά από 4ωρη μάχη
καίγεται ζωντανή σε αυτό μαζί με τους
συμπολεμιστές της.
1912: Ο ελληνικός στρατός διανοίγει μετά από
αγώνα τις διαβάσεις του Βερμίου στον άξονα
Κοζάνη-Βέροια.
1914: Ο ελληνικός στρατός ανακαταλαμβάνει την
Βόρεια Ήπειρο, μετά από εντολή των δυνάμεων
της Αντάντ για να τηρηθεί η τάξη στην
περιοχή, εξαιτίας της χαώδους καταστάσεως που
επικρατούσε στην Αλβανία. Σύμφωνα με τις
προτάσεις της Αντάντ, η ενσωμάτωση της
Βόρειας Ηπείρου στην Ελλάδα θα αναγνωριζόταν
ως οριστική σε περίπτωση αν η Ελλάδα
δεχόταν να συμμετάσχει στο πλευρό τους στον
Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
1944: Αποβιβάζονται στον Πειραιά τα πρώτα
τμήματα του ελληνικού στρατού με πρώτο τον
Ιερό Λόχο.
---------------
15 Οκτωβρίου
+ Δ' Λουκά Σπορέως (Ζ' Οικ. Συνόδου)
Λουκιανού ιερομ., Σαβίνου οσ.

1912 Ο Ελληνικός Στρατός (V Μεραρχία) απελευθερώνει την Πτολεμαΐδα.

1944 Τμήματα του Ιερού Λόχου απελευθερώνουν την Νάξο, έπειτα από
3ήμερη μάχη με τους γερμανούς.

1944 Τμήματα ανταρτών, μετά από 7ωρο σκληρό αγώνα αποκρούουν
ισχυρές γερμανικές δυνάμεις, οι οποίες ενεργούσαν εκκαθαριστικές
επιχειρήσεις στην περιοχή του χωριού Φουρνιές των Χανίων,
προκαλώντας σ' αυτές σοβαρές απώλειες.

1944 Δυνάμεις του ΕΔΕΣ, μετά από συνεχείς μάχες, εισέρχονται στα
Ιωάννινα, τα οποία στο μεταξύ είχαν εγκαταλείψει οι γερμανοί.


1912: Ο ελληνικός στρατός (5η μεραρχία)
απελευθερώνει την Πτολεμαΐδα. Αρχικά οι
Τούρκοι θέλησαν να προβάλλουν άμυνα, όμως
μερικές βολές πυροβολικού τους ανάγκασαν να
παραδωθούν.
1919: Οι Βούλγαροι αρχίζουν την εκκένωση της
Δυτικής Θράκης.
1944: Τμήματα του Ιερού Λόχου απελευθερώνουν
την Νάξο έπειτα από τριήμερη μάχη με
τους Γερμανούς. Μετά από συνεχείς μάχες με
τα γερμανικά στρατεύματα απελευθερώνονται τα
Ιωάννινα. Το ναρκαλιευτικό "Κάσος" ανατινάσσεται
από νάρκη κοντά στην Αίγινα.
---------------
16 Οκτωβρίου
Λογγίνου Εκατοντάρχου και των συν αυτώ

1912 Ο Ελληνικός Στρατός απελευθερώνει την Βέροια, την Κατερίνη και
το χωριό Περδίκας της Πτολεμαΐδος.

1944 Ιερολοχίτες, υπό τον Σχη Θ. Κετσέα, καταλαμβάνουν και
απελευθερώνουν την νήσο Λήμνο. Δύο γερμανικά πλοία που μετέφεραν
γερμανούς και ιταλούς βυθίστηκαν από βρετανικά και Ελληνικά πλοία
ανοικτά της νήσου.


1532: Ο Γενουάτης ναύαρχος Ανδρέας Ντόρια
απελευθερώνει από τους Τούρκους το Ρίο.
1834: Ιδρύονται τα πρώτα Δικαστήρια.
1912: Ο ελληνικός στρατός απελευθερώνει την
Κατερίνη και την Βέροια (7η μεραρχία) και
το χωριό Περδίκκας Πτολεμαΐδος (5η μεραρχία).
1944: 3 διμοιρίες Ιερολοχιτών υπό τον
συνταγματάρχη Θ.Κετσέα απελευθερώνουν την
Λήμνο και συλλαμβάνουν 100 Γερμανούς αιχμαλώτους,
ενώ βρετανικά και ελληνικά πλοία συλλαμβάνουν
πλοιάρια γεμάτα από Γερμανούς που προσπαθούσαν
να διαφύγουν.
---------------
17 Οκτωβρίου
Ωσηέ προφ., Σύναξις Αγίων Αναργύρων, Μνήμη Αγ. Προστατών Ι.Μ. Ύδρας

1797 Συνθήκη του Κάμπο-Φόρμιο, με την οποία οι Ιόνιοι Νήσοι
προσαρτήθηκαν στην Γαλλία.

1912 Ο Ελληνικός Στρατός (IV Μεραρχία) απελευθερώνει την Νάουσα.

1918 Ανακωχή του Μούδρου, με την οποία τερματίζεται ο πόλεμος
μεταξύ τούρκων και Δυνάμεων της Entente (μεταξύ των οποίων και η
Ελλάδα).

1941 Δύο Λόχοι γερμανικού στρατού εκτελούν 250 κατοίκους των χωριών
Άνω και Κάτω Κερδύλια του Νομού Σερρών, σε αντίποινα για τον φόνο
ενός γερμανού στρατιώτη.


1797: Υπογράφεται η συνθήκη του Κάμπο Φόρμιο
μεταξύ Αυστρίας και Γαλλίας με την οποία
τα νησιά του Ιονίου παραχωρούνται στην
Γαλλία.
1822: Ισχυρή τουρκική δύναμη από 8.000 άνδρες,
μετά από μάχη στην Γραβιά με τους
αγωνιστές Παπανδρέα και Καλύβα, προχωρεί και
καταλαμβάνει την 'Αμφισσα, που είχαν εκκενώσει
οι κάτοικοί της.
1827: Ο Φαβιέρος, επικεφαλής ισχυρής δυνάμεως
τακτικών και ατάκτων καθώς και πολλών
ενόπλων Χιωτών, αποβιβάζεται στην Χίο και
την απελευθερώνει, αναγκάζοντας την τουρκική
φρουρά να αποκλειστεί στο κάστρο της
πρωτεύουσας του νησιού.
1863: 'Αφιξη του βασιλέως Γεωργίου στην
Ελλάδα.
1912: Η 4η μεραρχία απελευθερώνει την Νάουσα
όπου στο μεταξύ, με την προσέγγιση των
ελληνικών δυνάμεων, οι κάτοικοι είχαν
καταλύσει τις τουρκικές αρχές.
1918: Ανακωχή του Μούδρου, με την οποία
τερματίζεται ο πόλεμος μεταξύ Τουρκίας και
Αντάντ. Οι Τούρκοι αναγνωρίζουν την ήττα
τους.
1941: Οι Γερμανοί εκτελούν 250 κατοίκους των
'Ανω και Κάτω Κερδυλίων Σερρών σε αντίποινα
για τον φόνο ενός Γερμανού στρατιώτη.
---------------
18 Οκτωβρίου
+ Λουκά Ευαγγελιστού, Μαρίνου μ., Κυριακού Αρχιεπ. Ιεροσολύμων

1912 Ο Ελληνικός Στρατός απελευθερώνει την Έδεσσα και το Αμύνταιο,
με τις VI και V Μεραρχίες αντιστοίχως.

1912 Το τορπιλοβόλο 11, με Κυβερνήτη τον Υποπλοίαρχο Νικόλαο Βότση,
διέρχεται την νύχτα το Καραμπουρνού και τορπιλίζει στο λιμάνι της
Θεσσαλονίκης το τουρκικό θωρηκτό "Φετίχ-Μπουλέντ".

1944 Η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητος επιστρέφει από την Μέση Ανατολή
στην Αθήνα και ο Πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου υψώνει και πάλι την
Ελληνική Σημαία στην Ακρόπολη.

---
Ελληνικές θυσίες αίματος κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο:

30.000 Πεσόντες Ελληνοϊταλικού πολέμου και γερμανικής εισβολής (1940-41)
260.000 Θάνατοι από πείνα (κυρίως τον χειμώνα 1941-42)
70.000 Εκτελεσθέντες
100.000 Φυλακισμένοι ή μαχόμενοι
60.000 Εβραίοι (85% του συνόλου)
------
520.000 (7% του πληθυσμού της χώρας)
(πηγή: εφημερίδα "Καθημερινή", 14 Νοεμ. 1999)

Φ.Μ.
---


1081: Οι Νορμανδοί υπό τον Ροβέρτο Γυισκάρδο
κατανικούν μετά από σφοδρή μάχη τα ελληνικά
στρατεύματα στο Δυρράχιο. Μετά από αυτό το
γεγονός ο δρόμος για την Ανατολή μένει
ακάλυπτος και ελεύθερος για τις μετέπειτα
νορμανδικές επιθέσεις.
1522: Αποκεφαλίζονται στην Αίγυπτο οι νεομάρτυρες
Γαβριήλ και Κερμιδώλης.
1912: Ο ελληνικός στρατός απελευθερώνει από
τους Τούρκους την Έδεσσα (6η μεραρχία), το
Αμύνταιο (5η μεραρχία) και την Αλεξάνδρεια
Ημαθίας (7η μεραρχία). Ελληνικό ναυτικό άγημα
και διλοχία πεζικού που επέβαιναν στα
ατμόπλοια "Πέλοψ" και "Κανάρης" απελευθερώνουν
την Θάσο, τον 'Αγιο Ευστράτιο και την
Ίμβρο. Το ελληνικό τορπιλοβόλο 11 με κυβερνήτη
τον υποπλοίαρχο Νικόλαο Βότση βυθίζει στο
λιμάνι της Θεσσαλονίκης το τουρκικό θωρηκτό
"Φετίχ Μπουλέντ".
1914: Η Ιταλία καταλαμβάνει το νησί Σάσσωνα
με αφορμή την απελευθέρωση της Βόρειας
Ηπείρου από τον ελληνικό στρατό και το
διατηρεί υπό την κατοχή της μέχρι το
τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
1944: Η κυβέρνηση εθνικής ενότητας επιστρέφει
από την Μέση Ανατολή στην Αθήνα και ο
πρωθυπουργός Γ.Παπανδρέου υψώνει και πάλι
την Γαλανόλευκη στην Ακρόπολη.
---------------
19 Οκτωβρίου
Ιωήλ προφ., Ουάρου, Κλεοπάτρας Λεοντίου φιλοσόφου.

1863 Ορκίζεται ως Βασιλεύς των Ελλήνων ο πρίγκηψ της Δανίας Γεώργιος.

1912 Αρχίζει η μάχη των Γιαννιτσών, από τις σημαντικότερες του
Α' Βαλκανικού Πολέμου. Η λαμπρή νίκη του Ελληνικού Στρατού κατά
την μάχη αυτή, άνοιξε τον δρόμο προς την Θεσσαλονίκη.

1944 Η ΙΙΙ Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία εγκαταλείπει το πεδίο της
μάχης στην Ιταλία, έπειτα από αγώνα 40 ημερών, και ετοιμάζεται να
επιστρέψει στην ελεύθερη πλέον Αθήνα.


1807: Καρατόμηση από τους Τούρκους στην
Κωνσταντινούπολη του Μεγάλου Διερμηνέα
Αλεξ.Σούτσου.
1912: Ο ελληνικός στρατός επιτίθεται αποφασιστικά
κατά των τουρκικών δυνάμεων στα Γιαννιτσά
και μετά από διήμερο σκληρό αγώνα
πετυχαίνει περήφανη νίκη. Η λαμπρή αυτή
νίκη ανοίγει τον δρόμο για την Θεσσαλονίκη.
Ελληνικό ναυτικό άγημα και διλοχία πεζικού
απελευθερώνουν την Σαμοθράκη.
1943: Ύστερα από επίθεση γερμανικών στρατευμάτων
εναντίον της Σάμου και της δυσμενούς τροπής
των επιχειρήσεων, το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής
διατάσσει τους Ιερολοχίτες και τους 'Αγγλους
καταδρομείς, που προηγουμένως είχαν απελευθερώσει
την Σάμο, να εκκενώσουν το νησί.
1944: Η 3η Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία
εγκαταλείπει το πεδίο της μάχης στην Ιταλία
έπειτα από αγώνα 40 ημερών και ετοιμάζεται
να επιστρέψει στην ελεύθερη πλέον Αθήνα. Οι
Γερμανοί εκκενώνουν την Λαμία, το Μέτσοβο
και τον Βόλο.
---------------
20 Οκτωβρίου
+ Γερασίμου Κεφαλληνίας, Αρτεμίου μεγαλομ., Ματρώνας Χιοπολίτισσας οσ.

1827 (ν. ημ.) Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Οι Συμμαχικές Δυνάμεις (Αγγλία,
Γαλλία, Ρωσία), υπό τους Ναυάρχους Κόδριγκτον, Δεριγνύ και Χέυδεν,
καταναυμαχούν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο. Οι απώλειες των
τουρκοαιγυπτίων ήταν 60 πλοία και 6.000 νεκροί, ενώ των Συμμάχων
650 νεκροί χωρίς να βυθιστεί κανένα πλοίο. Η ναυμαχία αυτή
βοήθησε σημαντικά στην αίσια έκβαση της Επαναστάσεως.

1912 Ο Ελληνικός Στρατός, μετά από σκληρό αγώνα, απελευθερώνει τα
Γιαννιτσά και το Πλατύ.

1912 Διλοχία του 4ου Τάγματος Ευζώνων απελευθερώνει την Σιάτιστα.


1821: Ο 'Αγγλος διοικητής των Ιονίων Νήσων
'Ανταμ ως πρόεδρος στρατοδικείου καταδικάζει
σε θάνατο Έλληνες πατριώτες. Στην συνέχεια
άφησε να καταφαγωθούν τα πτώματα των ηρώων
από τα όρνια.
1912: Η 3η μεραρχία μπαίνει στα Γιαννιτσά,
ενώ προωθημένα τμήματα απελευθερώνουν το Πλατύ
και καταλαμβάνουν την γέφυρα του Λουδία
ποταμού. Διλοχία του 4ου τάγματος Ευζώνων
απελευθερώνει ανεμπόδιστα την Σιάτιστα.
1944: Οι Βούλγαροι φεύγουν από την Μακεδονία.
Οι Γερμανοί εκκενώνουν την Καλαμπάκα και το
Καστράκι.
---------------
21 Οκτωβρίου
Ιλαρίωνος Μεγάλου, Χριστοδούλου οσ., Φιλοθέου Αγιορείτου

1912 Ο Ελληνικός Στρατός απελευθερώνει την Πρέβεζα.

1931 Ο Ελληνισμός της Κύπρου επαναστατεί κατά του αγγλικού
καθεστώτος, ζητώντας την ένωση με την Ελλάδα.


1773: Οι Τούρκοι σφάζουν στην Θεσσαλονίκη τον
νεομάρτυρα Ιωάννη από την Μονεμβασιά.
1912: Το Απόσπασμα του ταγματάρχη Σπηλιάδη της
Ελληνικής Στρατιάς Ηπείρου απελευθερώνει την
Πρέβεζα και αφοπλίζει την τουρκική φρουρά
δυνάμεως 810 ανδρών. Το γεγονός αυτό ήταν
επακόλουθο της σκληρής μάχης που δόθηκε την
προηγούμενη ημέρα από το ίδιο Απόσπασμα
στην Νικόπολη, κατά την οποία νικήθηκαν οι
Τούρκοι. Τον αγώνα βοήθησε και μοίρα του
Ελληνικού Στόλου Ιονίου υπό τον πλοίαρχο
Ιωάννη Δαμιανό.
1931: Ο Ελληνισμός της Κύπρου επαναστατεί κατά
του αγγλικού καθεστώτος ζητώντας την Ένωση
του με την Ελλάδα.
---------------
22 Οκτωβρίου
+ Ζ' Λουκά
Αβερκίου Ισαπ. Ιεροπόλεως, 7 παίδων εν Εφέσω

1798 Ο Αλή Πασάς, μετά από σφοδρή επίθεση, καταλαμβάνει την Πρέβεζα,
την οποία υπερασπίζονταν 1.000 Έλληνες και Γάλλοι υπό τον Στγό
Λα Σαλσέ.

1828 1.200 τούρκοι δέχονται καθ' οδόν από την Λομποτινά προς την
Ναύπακτο επίθεση Ελλήνων. Κατά την μάχη εφονεύθησαν 800 τούρκοι
και συνελήφθησαν 150 αιχμάλωτοι.

1912 Σώμα προσκόπων απελευθερώνει την Νιγρίτα και εγκαθιστά Ελληνικές
Αρχές. Την ίδια ημέρα άγημα του Α/Τ "Ιέραξ" απελευθερώνει τα Ψαρά.


333 πΧ: Ο Μέγας Αλέξανδρος κατατροπώνει στην
Ισσό τα στρατεύματα του βασιλιά των Περσών
Δαρείου.
1798: Δυνάμεις του Αλή πασά από 4.000 πεζούς
και 3.000 ιππείς με επικεφαλής τον ίδιο και
τον γιο του Μουχτάρ επιτίθονται κατά της
Πρέβεζας όπου αμύνονται 1.000 Έλληνες και
Γάλλοι υπό τον στρατηγό Λα Σαλσέ. Η μάχη
είναι ιδιαίτερα φονική. Ο Αλή τελικά
καταλαμβάνει την πόλη και την παραδίδει
στις φλόγες.
1828: Τούρκοι της Λομποτινάς Ναυπακτίας δέχονται
κατά την πορεία τους προς την Ναύπακτο
επίθεση των Ελλήνων υπό τους Μακρυγιάννη,
Ευαγ.Ιωάννου, Φ.Κορκολιό, Καλαντζογιάννη,
Κ.Τζαβέλλα και Φωτομάρα. Στην μάχη που
έγινε σκοτώθηκαν 800 Τούρκοι και αιχμαλωτίστηκαν
150.
1897: Συνθήκη ειρήνης της Κωνσταντινουπόλεως
μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας.
1912: Σώμα προσκόπων υπό τον οπλαρχηγό του
Μακεδονικού Αγώνα Γιαγλή διώχνει την τουρκική
φρουρά της Νιγρίτας, απελευθερώνει την πόλη
και εγκαθιστά ελληνικές αρχές. Το
αντιτορπιλικό "Ιέραξ" υπό τον κυβερνήτη
Α.Βρατσάνο απελευθερώνει με άγημά του τα
Ψαρά.
1943: Το αντιτορπιλικό "Αδρίας" με κυβερνήτη
τον Ιωάννη Τούμπα, αν και ακρωτηριασμένο,
καταπλέει στην Αλεξάνδρεια υπό τις επευφημίες
ελληνικών και αγγλικών πληρωμάτων.
1944: Οι Γερμανοί εκκενώνουν τα Φάρσαλα και
τον Πλαταμώνα.
---------------
23 Οκτωβρίου
+ Ιακώβου Αδελφοθέου, Ιγνατίου Α' Κων/πόλεως, Μακαρίου οσ.

1907 Το ανταρτικό σώμα του Αθλγού Κοσμόπουλου προσβάλλει κοντά στην
Ασπροβάλτα τούρκους χωροφύλακες που συνόδευαν βουλγάρους αποίκους
προς το Άγιο Όρος. Έκτοτε κανείς βούλγαρος δεν απετόλμησε να
κατέλθει στην Χαλκιδική.

1941 Γερμανικά στρατεύματα κατοχής πυρπολούν οικίες του χωριού
Μεσόβουνο της Κοζάνης και εκτελούν 137 κατοίκους, οι περισσότεροι
από τους οποίους ήταν ήρωες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου.

1942 Έναρξη της συμμαχικής επιθέσεως κατά του Ελ Αλαμέιν της
Β. Αφρικής. Στην επίθεση συμμετέχει και η Ι Ελληνική Ορεινή
Ταξιαρχία.


1822: Οι Έλληνες αρχηγοί οχυρώνονται στο
Μεσολόγγι.
1907: Το ανταρτικό σώμα του ανθυπολοχαγού
Κοσμόπουλου προσβάλλει κοντά στην Ασπροβάλτα
Λαγκαδά συνοδεία Τούρκων χωροφυλάκων που
προστάτευε Βούλγαρους αποίκους, οι οποίοι
κατευθύνονταν προς το 'Αγιο Όρος. Σκοτώθηκαν
27 Βούλγαροι, ενώ οι υπόλοιποι υποχρεώθηκαν να
επαναπατρισθούν. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος
κανένας Βούλγαρος άποικος δεν τόλμησε να
κατέρθει προς την Χαλκιδική.
1941: Οι Γερμανοί πυρπολούν το Μετσόβουνο
Κοζάνης και εκτελούν 137 κατοίκους, οι
περισσότεροι από τους οποίους ήταν μαχητές
του Αλβανικού μετώπου.
1943: Αντιπροσωπεία Δωδεκανησίων κηρύσσει στις
Η.Π.Α. την Ένωση των Δωδεκανήσων με
την μητέρα Ελλάδα.
1944: Οι Γερμανοί εκκενώνουν την Λάρισα.
---------------
24 Οκτωβρίου
Αρέθα Μεγαλ., Σεβαστιανής, Σωτήριχου μ., Ακακίου οσ.


1071: Αρχίζει η βασιλεία του αυτοκράτορα
Μιχαήλ Ζ' Δούκα Παραπινάκιου.
1822: Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και ο
Γεώργιος Μαυρομιχάλης πηγαίνουν στην Ιταλία ως
αντιπρόσωποι του Έθνους για να ζητήσουν την
υποστήριξη του Πάπα στον αγώνα για την
αποτίναξη του τουρκικού ζυγού.
1955: Οι τουρκικές αρχές της Σμύρνης αποδίδουν
τιμές στην Γαλανόλευκη μετά από πρωτοφανή
έκτροπα που σημειώθηκαν σε βάρος Ελλήνων
αξιωματικών που υπηρετούσαν στο εκεί
στρατηγείο του ΝΑΤΟ.
---------------
25 Οκτωβρίου
Μαρκιανού, Μαρτυρίου μ., Χρυσάνθης μ., Μακαρίου Πάφου,
Ταβιθάς φιλανθρώπου μ.

1822 10.000 τούρκοι υπό τον Κιουταχή και τον Ομέρ Βρυώνη και
3 τουρκικά πλοία υπό τον Γιουσούφ Πασά πολιορκούν το Μεσολόγγι
από ξηρά και θάλασσα. Οι Μεσολογγίτες, 700 περίπου, υπό τους
Μαυροκορδάτο, Μ. Μπότσαρη, Γ. Κίτσο, Θ. Γρίβα, αποφασίζουν να
αγωνιστούν μέχρις εσχάτων.


1764: Επανάσταση Κυπρίων στην Λευκωσία.
1822: 9.000 Τουρκαλβανοί υπό τους Κιουταχή και
Ομέρ Βρυώνη και 3 πλοία υπό τον Γιουσούφ
πασά πολιορκούν το Μεσολόγγι από ξηρά και
θάλασσα, ενώ 700 περίπου Μεσολογγίτες υπό τους
Μαυροκορδάτο, Μ.Μπότσαρη, Γ.Κίτσο και
Θ.Γρίβα αποφασίζουν να αμυνθούν μέχρις
εσχάτων.
1912: Ταξιαρχία ιππικού απελευθερώνει τον Λαγκαδά
από τους Τούρκους.
1944: Οι Γερμανοί εκκενώνουν την Ελασσόνα.
---------------
26 Οκτωβρίου
+ Μεγαλομάρτυρος Αγίου Δημητρίου Μυροβλήτου
(Εορτή της πόλεως της Θεσσαλονίκης)

1040 Η φρουρά της Θεσσαλονίκης συντρίβει τους βουλγάρους που
πολιορκούσαν την πόλη.

1823 Οι τουρκαλβανοί παραδίδουν το φρούριο της Ακροκορίνθου στον
Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, μετά από διαπραγματεύσεις και υπό τον
όρο να αποχωρήσουν για την Θεσσαλονίκη με τον οπλισμό τους.
Την προστασία της επιβίβασης στα πλοία αναλαμβάνει ο
Νικηταράς.

1903 Σφαγές Ελλήνων από βουλγάρους σε ναό του Νευροκοπίου.

1912 Απελευθέρωση του Λαγκαδά από τον Ελληνικό Στρατό (Ταξιαρχία
Ιππικού).

1912 Ο Ελληνικός Στρατός, υπό τον Αρχιστράτηγο Διάδοχο Κωνσταντίνο,
εισέρχεται απελευθερωτής και νικηφόρος στην Θεσσαλονίκη,
γενόμενος ενθουσιωδώς δεκτός από τους Έλληνες κατοίκους.
Ολόκληρη η τουρκική φρουρά από 25.000 οπλίτες, 1.000
αξιωματικούς, 1.200 ίππους και 70 πυροβόλα, υπό τον Χασάν
Ταξίν Πασά, παραδίδεται άνευ όρων.

1944 Οι γερμανοί εκκενώνουν την Έδεσσα και την Σκύδρα.
---------------
27 Οκτωβρίου
Νέστωρος μ., Πρόκλης συζ. Πιλάτου

1822 Δύο πολεμικά και δύο πυρπολικά των Ψαρών προσβάλλουν τον
τουρκικό στόλο στον λιμένα της Τενέδου. Ο πυρπολητής Κ. Κανάρης
ανατινάσσει την τουρκική υποναυαρχίδα, προκαλώντας τεράστιες
απώλειες στους τούρκους.

1826 Μάχη στην Δόβραινα Βοιωτίας και Ελληνική νίκη.

1912 Ο Οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνος Καπετάν Δούκας, σε
συνεργασία με τον Ελληνικό Στρατό, απελευθερώνει την
Ελευθερούπολη.
---------------
28 Οκτωβρίου
+ Αγίας Σκέπης Θεοτόκου
+++ ΕΘΝΙΚΗ ΕΟΡΤΗ +++

969 Ο Στρατηγός Μιχαήλ Βούρτζης απελευθερώνει την Αντιόχεια από
τους άραβες, στους οποίους προκαλεί σοβαρές απώλειες.

1827 1.000 Κρήτες και άλλοι 100 αγωνιστές αποβιβάζονται στην
Γραμβούσα της Κρήτης και αναζωπυρώνουν τον Αγώνα στο νησί.

1912 Ο Ελληνικός Στρατός (Στρατιά Ηπείρου) καταλαμβάνει τα Πέντε
Πηγάδια και την Κλεισούρα.

1921 Η συνδιάσκεψη των Μεγάλων Δυνάμεων κατακυρώνει ολόκληρη την
ελληνικότατη Βόρειο Ήπειρο στην ιταλία.

1940 Η ημέρα του ιστορικού "ΟΧΙ".
Την 3η πρωινή επιδίδεται από τον πρέσβη της ιταλίας στην
Αθήνα, Εμμ. Γκράτσι, στον Έλληνα Πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά
τελεσίγραφο, με το οποίο απαιτείται η υποταγή της Ελλάδος
στην ιταλία ("το δικαίωμα να καταλάβει [η ιταλία] δια των
ενόπλων αυτής δυνάμεων ορισμένα στρατηγικά σημεία του
Ελληνικού εδάφους"). Ο Μεταξάς απαντά με το ιστορικό "ΟΧΙ".
Στις 04:00 ο Διοικητής της VIII Μεραρχίας, Υποστράτηγος
Χ. Κατσιμήτρος, λαμβάνει τηλεφωνικώς την διαταγή του
Μεταξά για "αντίστασιν μέχρις εσχάτων". Στις 05:00, μία ώρα
πριν την εκπνοή του τελεσιγράφου, αρχίζει η ιταλική εισβολή.
Η ιταλική μεραρχία Τζούλια προσβάλλει το Απόσπασμα Πίνδου.
Στην ΒΔ Μακεδονία ο ιταλικός στρατός περιορίζεται σε εκτέλεση
βολών πυροβολικού. Η ιταλική αεροπορία βομβαρδίζει τον
ναύσταθμο Σαλαμίνος, τον Σκαραμαγκά, τον Πειραιά και την
Πάτρα.

1941 Ο λαός των Αθηνών εορτάζει την πρώτη επέτειο του "ΟΧΙ", παρά
τα τρομοκρατικά μέτρα των δυνάμεων κατοχής. Το μνημείο του
Αγνώστου Στρατιώτη καλύπτεται από δάφνες.

---
28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

Ανακοινωθέντα και διαγγέλματα

Πρώτον πολεμικόν ανακοινωθέν
----------------------------
Πρωί 28ης Οκτωβρίου 1940. Χαρακτηριστική η δωρική λιτότητα του κειμένου.

"Αι ιταλικαί στρατιωτικαί δυνάμεις προσβάλλουσιν από της 05:30 ώρας
της σήμερον τα ημέτερα τμήματα προκαλύψεως της Ελληνοαλβανικής Μεθορίου.
Αι ημέτεραι δυνάμεις αμύνονται του Πατρίου εδάφους."

Διάγγελμα Πρωθυπουργού
----------------------
"Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος,
την ακεραιότητα και την τιμήν της.
Μολονότι ετηρήσαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην προς
όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημάς να ζήσωμεν ως ελεύθεροι Έλληνες,
μου εζήτησε σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν την παράδοσιν τμημάτων του Εθνικού
εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν και ότι προς κατάληψιν αυτών η
κίνησις των στρατευμάτων της θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον
Ιταλόν Πρεσβευτήν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ' εαυτό και τον τρόπον με
τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος.
Έλληνες,
Τώρα θα αποδείξωμεν εάν πράγματι είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της
ελευθερίας την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος θα
εγερθή σύσσωμον. Αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά μας
και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων ο αγών."

Ιωάννης Μεταξάς

Διάγγελμα Βασιλέως
------------------
"Ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως σάς ανήγγειλε προ ολίγου υπό ποίους όρους
ηναγκάσθημεν να κατέλθωμεν εις πόλεμον κατά της Ιταλίας, επιβουλευθείσης
την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος.
Κατά την μεγάλην αυτήν στιγμήν είμαι βέβαιος ότι κάθε Έλλην και κάθε
Ελληνίς θα εκτελέσωσι το καθήκον των και θα φανώμεν αντάξιοι της ενδόξου
ημών Ιστορίας.
Με πίστην εις τον Θεόν και εις τα πεπρωμένα της φυλής, το Έθνος
σύσσωμον και πειθαρχούν ως εις άνθρωπος, θα αγωνισθή υπέρ βωμών και εστιών
μέχρι της τελικής Νίκης."

Γεώργιος Β'

Διάγγελμα Αρχιεπισκόπου
-----------------------
"Τέκνα εν Κυρίω αγαπητά,
Η Α.Μ. ο Βασιλεύς και ο Πρόεδρος της Εθνικής ημών Κυβερνήσεως καλούν
ημάς πάντας ίνα αποδυθώμεν εις Άγιον υπέρ Πίστεως και Πατρίδος αμυντικόν
αγώνα.
Η Εκκλησία ευλογεί τα όπλα τα ιερά και πέποιθεν ότι τα τέκνα της
Πατρίδος ευπειθή εις το κέλευσμα Αυτής και του Θεού, θα σπεύσουν εν μία
ψυχή και καρδία να αγωνισθούν υπέρ βωμών και εστιών και της Ελευθερίας και
τιμής, και θα συνεχίσουν ούτω την απ' αιώνων πολλών αδιάκοπον σειράν των
τιμίων και ενδόξων αγώνων και θα προτιμήσουν τον ωραίον θάνατον από την
άσχημον ζωήν της δουλείας. Και μη φοβούμεθα από των αποκτεινόντων το σώμα,
την δε ψυχήν μη δυναμένων αποκτείναι, ας φοβούμεθα δε μάλλον τον δυνάμενον
και ψυχήν και σώμα απολέσαι.
Επιρρίψωμεν επί Κύριον την μέριμναν ημών και Αυτός θα είναι βοηθός και
αντιλήπτωρ εν τη αμύνη κατά της αδίκου επιθέσεως των εχθρών. Ούτοι εν
άρμασι και ούτοι εν ίπποις, ημείς δε εν ονόματι Κυρίου του Θεού και εν τη
γενναιότητι και ανδρείς ημών μεγαλυνθησόμεθα.
Χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και η αγάπη του Θεού και πατρός είη
μετά πάντων ημών."

Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρύσανθος

Διαταγή Αρχιστρατήγου
---------------------
Διαταγή Αρχιστρατήγου Αλ. Παπάγου προς τους διοικητάς των Μεγάλων
Μονάδων. "Η λακωνική συντομία της πρώτης αυτής διαταγής από είκοσι μία
λέξεις μαρτυρεί την άριστη, επιτελική προπαρασκευή των πολεμικών σχεδίων
της χώρας." (ΓΕΣ/ Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού: "Επίτομη Ιστορία Πολέμου
1940-41", σελ. 42.)

"Από έκτης πρωινής σήμερον περιερχόμεθα εις εμπόλεμον κατάστασιν προς
Ιταλίαν. Άμυνα Εθνικού εδάφους διεξαχθή βάσει διαταγών ας έχετε. Εφαρμόσατε
σχέδιον επιστρατεύσεως. Παπάγος."

Ημερησία Διαταγή Αλ. Παπάγου
----------------------------
"Αναλαμβάνων την αρχηγίαν του Στρατού καλώ τους αξιωματικούς και
οπλίτας του Ελληνικού Στρατού εις την εκτέλεσιν του υψίστου προς την
Πατρίδα καθήκοντος με την μεγαλυτέραν αυταπάρνησιν και σταθερότητα. Ουδείς
πρέπει να υστερήση. Η υπόθεσις του αγώνος τον οποίον μας επέβαλεν ο
αχαλίνωτος Ιμπεριαλισμός μιας Μεγάλης Δυνάμεως, η οποία ουδέν είχε ποτέ να
φοβηθή από ημάς, είναι η δικαιοτέρα υπόθεσις την οποίαν είναι δυνατόν να
υπερασπισθή ένας Στρατός. Πρόκειται περί αγώνος υπάρξεως. Θα πολεμήσωμεν με
πείσμα, με αδάμαστον εγκαρτέρησιν, με αμείωτον μέχρι τελευταίας πνοής
ενεργητικότητα.
Έχω ακράδαντον την πεποίθησιν ότι ο Ελληνικός Στρατός θα γράψει νέας
λαμπράς σελίδας εις την ένδοξον ιστορίαν του Έθνους.
Μην αμφιβάλλετε ότι τελικώς θα επικρατήσωμεν, με την βοήθειαν και την
ευλογίαν του Θεού και τας ευχάς του Έθνους. Έλληνες αξιωματικοί και οπλίται
φανήτε ήρωες."
---

http://tinyurl.com/secx

Φ.Μ.
---------------
29 Οκτωβρίου
+ Ζ' Λουκά
Αναστασίας οσιοπαρθ., Αβραμίου και Μαρίας μ.

1940 Την νύχτα 29-30, όλα τα προκαλυπτικά τμήματα της αμυντικής
τοποθεσίας Ελαία-Καλαμάς συμπτύχθηκαν πίσω από την γραμμή αυτή,
αφού επιβράδυναν τον εισβολέα για 48 ώρες. Εξάλλου στην περιοχή
Πίνδου το ομώνυμο απόσπασμα, υπό τον Σχη Κ. Δαβάκη, συνεχίζει
την άνιση και σκληρή μάχη.
---------------
30 Οκτωβρίου
+ Κλέοπα και Αρτεμά εκ των Ο', Ζηνοβίου και Ζηνοβίας μ., Ευτροπίας μ.

1821 Ο Βαλής της Θεσσαλονίκης Μεχμέτ Εμίν Πασάς, με δύναμη 14.000
ανδρών, επιτίθεται κατά των, υπό τον ηρωικό Εμμανουήλ Παπά,
1.500 Ελλήνων υπερασπιστών της Κασσάνδρας Χαλκιδικής,
καταλαμβάνει την πόλη και την μεταβάλλει σε σφαγείο και
στάχτη. Από τους 1.500 Έλληνες υπερασπιστές έπεσαν οι
περισσότεροι.

1912 Βούλγαροι και τούρκοι σφάζουν τους κατοίκους του Ελληνικού
χωριού Ακ Αλάν της Ανατολικής Θράκης.

1930 Υπογράφεται στην Άγκυρα ελληνοτουρκική συνθήκη φιλίας μεταξύ
Ελ. Βενιζέλου και Κεμάλ Ατατούρκ.

1943 114 Ιερολοχίτες και 200 αλεξιπτωτιστές, υπό τον Συνταγματάρχη
Χριστόδουλο Τσιγάντε, απελευθερώνουν προσωρινώς την Σάμο, με
την βοήθεια Βρετανών καταδρομέων και των Ιταλών στρατιωτών
στο νησί. Σκοπός της επιχειρήσεως ήταν η αποφυγή τουρκικής
επιθέσεως για την κατάληψη της νήσου.

Δύναμη 300 ανταρτών του ΕΔΕΣ, υπό τον Στρατηγό Ναπολέοντα Ζέρβα,
διεξάγει σκληρή μάχη με τους γερμανούς στην Νεράιδα Τρικάλων.

1944 Οι γερμανοί τουφεκίζουν 17 Έλληνες πατριώτες στην Πρώτη
Φλωρίνης.

---
1940 Ο Ανθυποσμηναγός Ευάγγελος Γιάνναρης, επιστρέφοντας με το
αεροσκάφος του, τύπου Χένσελ, στην βάση του, μετά την ολοκλήρωση
της αποστολής του, τραυματίζεται θανάσιμα από σφαίρες ιταλικών
αεροσκαφών. Ο χειριστής Αρχισμηνίας Λεων. Τζάντας, γυρίζει το
αεροσκάφος σώο στην βάση, φέρνοντας μαζί του τον πρώτο πεσόντα
Έλληνα Αξιωματικό του Πολέμου.

[Συνήθως ως πρώτος πεσών Αξκός αναφέρεται ο Υπλγός Αλέξ. Διάκος
(βλ. 1 Νοεμ.). Είναι ο πρώτος του Στρατού Ξηράς και των βουνών της
Πίνδου.
Στις σελίδες μου μπορείτε να δείτε και ένα άρθρο για τον
πρώτο πεσόντα Στρατιώτη, στις 05:00 μόλις της 28ης. Φυσικά
δεν είναι άξιος μικρότερης τιμής ο τελευταίος ή οποιοσδήποτε
από τους 13.748 πεσόντες-αγνοουμένους (αναφέρονται όλοι
ονομαστικά σε ειδική έκδοση της ΔΙΣ/ΓΕΣ). Στο πρόσωπο όσων
κάθε φορά αναφέρουμε τους τιμούμε όλους.]

Σημ. νεώτερη:
Ωστόσο, όπως μού επεσήμανε ο Χρήστος Παπαδάς, ο πρώτος πεσών
Αξιωματικός του Πολέμου είναι μάλλον ο Υποσμηναγός Μαρίνος,
ο οποίος δεν γύρισε ποτέ πίσω την 28η Οκτωβρίου, οπότε και
απογειώθηκε με το αεροσκάφος του.

Φ.Μ.
---
---------------
31 Οκτωβρίου
Στάχυος, Απελλού, Αριστοβούλου, Επιμάχου μ., Νικολάου εκ Χίου νεομ.

1029 Τα Ελληνικά στρατεύματα, υπό τον Μιχαήλ Σπονδύλη, ηττώνται
από τους άραβες στο Χαλέπι.

1828 Απελευθέρωση της Αράχωβας από τις Ελληνικές δυνάμεις. Οι
τούρκοι παραδίδουν με συνθήκη την Μονή Δομπούς Βοιωτίας στον
Δημήτριο Υψηλάντη.

1912 Μικτό στρατιωτικό απόσπασμα, υπό τον Αντισυνταγματάρχη Μήτσα,
μετά από σκληρό αγώνα απελευθερώνει το Μέτσοβο, με την βοήθεια
53 Κρητών εθελοντών, υπό τον Γ. Σκουλά.

1918 Μετά την υπογραφή της συνθήκης του Μούδρου, ναυτική συμμαχική
Μοίρα, στην οποία συμμετείχαν και τα Ελληνικά θωρηκτά "Αβέρωφ"
και "Κιλκίς", περνά τα Στενά και αγκυροβολεί μπροστά στα
ανάκτορα του Ντολμά Μπαχτσέ. Η Ελληνική Σημαία είναι πλέον
ορατή από την Αγία Σοφία. Ταυτόχρονα τμήμα Κρητών χωροφυλάκων
εγκαθίσταται στο Φανάρι ως φρουρά του Πατριαρχείου. Οι Έλληνες
της Πόλης, πιστεύοντας ότι έφθασε η μεγάλη ώρα της λύτρωσης,
ενθουσιάζονται. Στα στόμα όλων των Ελλήνων οι στίχοι του
τραγουδιού: "στην Αγια-Σοφιά αγνάντια, βλέπω τα ευζωνάκια...".

1940 Τα αντιτορπιλικά "Ψαρά" και "Σπέτσαι", ενεργούν τολμηρό
βομβαρδισμό των παραλίων και της ενδοχώρας της περιοχής
Κονισπόλεως-Φιλιατών-Σαγιάδας, για να ανακουφίσουν τα Ελληνικά
τμήματα που πιέζονται από τον εχθρό. Την ίδια ημέρα, Ελληνικά
αεροσκάφη ενεργούν ευρείας εκτάσεως αναγνωρίσεις στην Β. Ήπειρο
προς όφελος του Γενικού Στρατηγείου.